Thời gian qua, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Điện Biên đã mang lại những tín hiệu tích cực. Điển hình là mô hình trồng cà chua ghép tại xã Sam Mứn (huyện Điện Biên) không chỉ cho thấy khả năng thích ứng tốt trước điều kiện thời tiết bất lợi mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế ổn định, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Ngày 24/9/2026, Bộ môn Rau và Cây gia vị - Viện Nghiên cứu Rau quả đã tổ chức buổi tham quan thực tế mô hình cung cấp cây giống và chuyển giao kỹ thuật trồng cà chua ghép trên gốc cà tím tại xã Sam Mứn, tỉnh Điện Biên. Buổi làm việc có sự tham dự của đại diện Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên.

Tính đến thời điểm kiểm tra, mô hình cà chua ghép đã trải qua 55 ngày sinh trưởng và cho kết quả khả quan. Đáng chú ý, trong giai đoạn phát triển vừa qua, thời tiết tại địa phương diễn biến phức tạp với 2 đợt mưa lớn gây ngập úng diện rộng, ngay sau đó là nắng hạn kéo dài. Đối với các giống cà chua truyền thống (không ghép), đây là điều kiện bất lợi dễ dẫn đến rụng hoa, thối rễ và chết cây. Tuy nhiên, nhờ ưu thế của bộ rễ gốc ghép từ giống cà tím chuyên dụng (giống cà tím EG203 có đặc tính sinh trưởng khoẻ, hệ rễ ăn sâu và chịu úng tốt), toàn bộ diện tích cà chua trong mô hình vẫn sinh trưởng phát triển ổn định, đạt tỷ lệ đậu quả cao. Kết quả thực tế bước đầu cho thấy khả năng chịu nóng, chịu ngập úng và chống chịu bệnh héo xanh vi khuẩn (Ralstonia solanacearum) của cây cà chua ghép tốt hơn so với phương thức canh tác truyền thống.

Là một trong những hộ dân tiên phong, chị Nguyễn Thị Loan (chủ hộ thực hiện mô hình tại xã Sam Mứn) chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi chủ yếu tập trung trồng rau ăn lá và các giống cà chua không ghép thông thường. Cây rất hay bị bệnh héo xanh rồi chết, gặp mưa ngập là hư hại lớn, rất khó canh tác trái vụ." Đến năm 2025, khi chị Loan được sự hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật trồng cà chua ghép từ ThS. Nguyễn Thị Hiền – Đại diện nhóm nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Rau quả, hiệu quả sản xuất đã thay đổi rõ rệt. Từ 1.000m² thử nghiệm ban đầu, nhận thấy cây sinh trưởng tốt, đến nay gia đình chị đã mở rộng diện tích canh tác lên tới 8.000m².

Mặc dù chi phí mua cây giống cà chua ghép ban đầu cao nhưng nhờ giữ được mật độ đồng đều (tỷ lệ sống sau ngập và kháng bệnh héo xanh đạt trên 90 - 95%), năng suất thu hoạch trái vụ ước đạt từ 2,5 - 3 tấn/1.000m², cao hơn khoảng 30 - 40% so với giống thông thường trong cùng điều kiện sản xuất bất lợi. Sự ổn định về năng suất đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho gia đình. Với giá tiêu thụ ổn định ở mức 35.000 đồng/kg (tương đương cùng kỳ năm ngoái), sau khi trừ toàn bộ chi phí đầu tư, mỗi 1.000m² diện tích canh tác mang lại khoản lợi nhuận thuần đạt 50.000.000 đồng.

Trong chuyến công tác kiểm tra thực địa, anh Phạm Văn Thuận – Chuyên viên phòng Quản lý Khoa học (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên) đánh giá cao kết quả của mô hình. Đại diện Sở nhận định, đây chính là một điểm sáng trong việc đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật từ thí nghiệm ra đồng ruộng, giúp giảm thiểu các rủi ro do thiên tai, dịch bệnh gây ra.

Thành công bước đầu tại xã Sam Mứn là minh chứng rõ nét cho vai trò đồng hành, kết nối của Bộ môn Rau gia vị - Viện Nghiên cứu Rau quả. Không chỉ dừng lại ở khâu cung ứng nguồn cây giống đạt chuẩn chất lượng, sạch bệnh, các cán bộ nghiên cứu của Viện đã trực tiếp hướng dẫn quy trình kỹ thuật canh tác, quản lý dịch bệnh tổng hợp (IPM) sát sao cùng hộ dân từ khi xuống giống đến lúc thu hoạch. Đây sẽ là tiền đề để địa phương tiếp tục phối hợp với Viện nhằm nhân rộng mô hình, đóng góp vào công cuộc hiện đại hóa và phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững tại vùng cao Điện Biên.

Giới thiệu cà chua ghép gốc cà tím với đại diện Sở khoa học và công nghệ Tỉnh Điện Biên tại xã Sam Mứn, tỉnh Điện Biên.

Hướng dẫn hộ dân cách chăm sóc cà chua ghép tại xã Sam Mứn, tỉnh Điện Biên

Ths Nguyễn Thị Hiền

• Trang trước
• Trang sau