Ngày 27/10/2026, tại Trung tâm Phụ nữ và Phát triển, Hà Nội, cán bộ Bộ môn Kinh tế Thị trường, Viện Nghiên cứu Rau quả tham dự cuộc họp tham vấn của Dự án EcoFoodSystems về các rào cản trong tiếp cận chế độ ăn lành mạnh, bền vững và phù hợp với khả năng chi trả.

Cuộc họp do Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hệ thống Nông nghiệp, Rikolto và Đại học Galway (Ireland) đồng tổ chức nhằm chia sẻ kết quả khảo sát sơ bộ, xác định rào cản ưu tiên và trao đổi về hướng can thiệp tiềm năng.

Toàn cảnh phiên khai mạc cuộc họp tham vấn EcoFoodSystems tại Hà Nội.

Một số kết quả khảo sát sơ bộ tại Hà Nội

Trình bày tại cuộc họp, ông Hoàng Thế Kỷ (Đại học Galway) chia sẻ kết quả khảo sát hộ gia đình của dự án tại Hà Nội. Khảo sát sử dụng phương pháp lấy mẫu đa giai đoạn; dữ liệu cập nhật ngày 16/10/2026 được phân tích sơ bộ từ 973 hộ tại 24 xã, phường. Nghiên cứu vẫn đang trong quá trình triển khai và các kết quả sơ bộ được đưa ra để tham vấn, tiếp tục hoàn thiện.

Kết quả sơ bộ cho thấy, trong nhóm người đã nhận biết các phương thức sản xuất hoặc nhãn thực phẩm nhưng không lựa chọn mua, những trở ngại thường được ghi nhận là sản phẩm không có tại nơi thường mua, không biết điểm bán và tiếp cận không thuận tiện. Những lý do này được lựa chọn nhiều hơn lý do giá cao, gợi mở việc xem xét đồng thời thông tin thị trường và điều kiện tiếp cận sản phẩm. Bên cạnh đó, trong số 632 hộ trả lời câu hỏi về các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ đồ ngọt, đồ ăn vặt hoặc thức ăn nhanh, 43,3% đánh giá sức hấp dẫn đối với trẻ em có ảnh hưởng nhiều hoặc rất nhiều.

Góc nhìn từ các chuyên gia

Các tham luận mở rộng góc nhìn về lựa chọn thực phẩm và bữa ăn gia đình. PGS.TS. Trần Thị Định (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) nhấn mạnh vai trò của chế biến và nhãn dinh dưỡng; chuyên gia Lê Thị Nga giới thiệu mô hình câu lạc bộ đa dạng dinh dưỡng và nông nghiệp. Gắn với nhịp sống đô thị, PGS.TS. Nguyễn Phượng Lê (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) chia sẻ nghiên cứu về thực phẩm ăn liền, thực phẩm sơ chế sẵn và vai trò giới trong việc chuẩn bị bữa ăn. Từ góc độ văn hóa ẩm thực, bà Phạm Thị Ngọc Bích (Slow Food Community tại Hà Nội) giới thiệu định hướng thực phẩm ngon, sạch và được sản xuất, trao đổi theo nguyên tắc công bằng.

Năm nhóm rào cản được quan tâm

Trong hoạt động đánh giá ưu tiên trực tuyến và thảo luận tại cuộc họp, các đại biểu tập trung vào năm nhóm rào cản gồm: (i) thói quen thường xuyên sử dụng thực phẩm siêu chế biến của giới trẻ; (ii) việc gia đình lựa chọn mua thực phẩm theo sở thích của trẻ em đối với đồ ngọt, đồ ăn vặt và đồ ăn nhanh; (iii) hạn chế về kiến thức và thực hành ăn uống bền vững, tiết kiệm chi phí; (iv) khó khăn trong nhận diện sản phẩm hữu cơ và nhãn chứng nhận; (v) hạn chế về sự sẵn có của sản phẩm, thông tin điểm bán và tính thuận tiện trong tiếp cận.

Trên cơ sở các rào cản được nhận diện, các đại biểu đã trao đổi, gợi mở những hướng giải pháp nhằm hỗ trợ người tiêu dùng tiếp cận chế độ ăn lành mạnh. Các ý kiến đóng góp là cơ sở tham khảo để nhóm nghiên cứu tiếp tục tổng hợp, đánh giá và xem xét những hướng can thiệp phù hợp.

Các đại biểu trao đổi và ghi nhận ý kiến trong hoạt động thảo luận nhóm tại cuộc họp tham vấn.

Gợi mở cho nghiên cứu và phát triển ngành rau quả

Đối với Bộ môn Kinh tế Thị trường, Viện Nghiên cứu Rau quả, các nội dung trao đổi gợi mở những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, như vai trò của thông tin sản phẩm và nhãn chứng nhận trong quyết định mua, nhu cầu về điểm bán thuận tiện và sự khác biệt giữa các nhóm người tiêu dùng. Đây cũng là cơ sở tham khảo khi nghiên cứu kết nối các đơn vị sản xuất với kênh phân phối và phát triển sản phẩm rau, quả phù hợp với nhu cầu mua, chế biến và sử dụng của người tiêu dùng.

Cán bộ Bộ môn Kinh tế Thị trường, Viện Nghiên cứu Rau quả tham dự cuộc họp tham vấn.

Nguồn ảnh: Mai Thị Ngọc Nga

Tác giả: Nguyễn Thị Sáu, Mai Thị Ngọc Nga, Nguyễn Thị Phương Hiền - Bộ môn Kinh tế Thị trường

• Trang sau