Ngày 18/6/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức kiểm tra, đánh giá thực địa nội dung “Nghiên cứu khai thác, phát triển nguồn gen hoa đào Sa Pa, Lào Cai” thuộc đề tài cấp quốc gia “Nghiên cứu khai thác, phát triển nguồn gen hoa đào Sa Pa, Lào Cai và hoa đào phai cánh kép Hà Sơn, Thanh Hóa theo hướng sản xuất hàng hóa” (mã số NVQG-2021/ĐT.18). Đề tài do TS. Đinh Thị Dinh làm chủ nhiệm, được Viện Nghiên cứu Rau quả chủ trì thực hiện trong giai đoạn 2021–2025.

Tham gia đoàn kiểm tra có đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ gồm bà Trương Thị Hồng Vân và ông Mai Nam Hải; các nhà khoa học độc lập uy tín là GS.TS. Vũ Mạnh Hải và GS.TS. Trần Khắc Thi; đại diện đơn vị chủ trì là PGS.TS. Đặng Văn Đông, đại diện đơn vị phối hợp TS. Nguyễn Thị Tình cùng các cán bộ chuyên môn, tài chính và hợp tác quốc tế của Viện Nghiên cứu Rau quả; tổ chuyên gia thẩm định và tổ thư ký tổng hợp.

Tại buổi làm việc và kiểm tra hiện trường, đoàn công tác ghi nhận sau hơn ba năm triển khai (từ tháng 10/2021 đến tháng 3/2025), đề tài đã hoàn thành toàn diện các nội dung theo hợp đồng đã ký kết, trong đó nhiều kết quả đạt chất lượng cao, có tính ứng dụng rõ rệt và một số chỉ tiêu vượt kế hoạch ban đầu.

Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã tuyển chọn và được công nhận 12 cây đầu dòng hoa đào Sa Pa – vượt so với chỉ tiêu 10 cây đặt ra. Một vườn giống gốc quy mô 500 m² với 150 cây giống gốc được xây dựng bài bản, có khả năng khai thác trên 4000 mắt ghép hoặc cành ghép mỗi năm, góp phần chủ động nguồn vật liệu giống cho nhân giống quy mô lớn.

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu đã nhân giống thành công 10.000 cây hoa đào (mỗi nguồn gen 5.000 cây) bằng phương pháp ghép, đảm bảo chất lượng giống tốt, tỷ lệ sống cao, sẵn sàng chuyển giao cho sản xuất. Hai mô hình ứng dụng thực tiễn được triển khai tại địa phương gồm mô hình trồng mới (0,5 ha) và mô hình thâm canh cải tạo vườn cây hiện có (0,2 ha). Cả hai mô hình đều ghi nhận tỷ lệ sống đạt trên 95%, sâu bệnh hại dưới 5% và hiệu quả kinh tế tăng từ 20–24% so với phương thức canh tác thông thường.

Đoàn kiểm tra đánh giá cao tính khoa học, tính thực tiễn và hiệu quả triển khai của đề tài. Các hồ sơ pháp lý, tài liệu minh chứng đều được chuẩn bị đầy đủ, rõ ràng, có xác nhận từ các cơ quan chuyên môn và chính quyền sở tại, đảm bảo độ tin cậy và minh bạch.

Đề tài không chỉ dừng lại ở mục tiêu khoa học, mà còn có ý nghĩa lớn về bảo tồn và khai thác hiệu quả nguồn gen cây hoa bản địa – một loài hoa mang đậm dấu ấn văn hóa vùng cao Tây Bắc. Việc công bố và lưu hành hai giống hoa đào quý (đào Sa Pa và đào phai cánh kép Hà Sơn) đã tạo nền tảng cho sản xuất hàng hóa quy mô lớn, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp, gắn với các giá trị cảnh quan và du lịch sinh thái tại Sa Pa (Lào Cai) và Quảng Xương (Thanh Hóa).

Với những kết quả nổi bật, đề tài được đánh giá là hoàn thành nhiệm vụ, góp phần khẳng định vai trò của khoa học và công nghệ trong việc nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp đặc sản, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững, đồng thời mở ra hướng đi mới cho việc khai thác tài nguyên bản địa gắn với văn hóa, sinh thái và thị trường.

Trần Thị Thúy

Nguồn: Viện Nghiên cứu Rau quả

• Trang trước
• Trang sau